Montesquieu
Frans filosoof
Leefde van: 1689 - 1755
Categorie: Filosofen Land:
Frankrijk
Geboren: 18 januari 1689 Gestorven: 10 februari 1755
Over Montesquieu
Charles de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu (1689-1755) was een Frans filosoof. Hij wordt beschouwd als een van de grondleggers van de sociologie en als een van de belangrijkste filosofen van de Verlichting.
De huidige politieke inrichting van westerse democratieën is mede gebaseerd op ideeën van hem en John Locke. Belangrijk hierbij is zijn idee van de scheiding der machten.
Montesquieu maakt onderscheid tussen drie staatsvormen: de monarchie (macht bij de vorst en hogere standen), de despotie (macht bij één persoon) en de republiek. De republiek is zelf weer verdeeld in democratie (macht bij het volk) en aristocratie (macht bij de adel). Zelf vindt hij de aristocratische bestuursvorm de beste, met Engeland als voorbeeld. De hoogste macht is in handen van een zeker aantal personen (adel en hoge burgerij) met regels om machtsmisbruik te voorkomen. Zij maken de wetten en laten die uitvoeren.
Montesquieu gaat als een van de eersten te werk als een socioloog. Hij doet aan empirisch onderzoek en is uitermate nieuwsgierig. Zo reist hij de wereld over, om na te gaan wat voor verschillende manieren van regeren er bestaan. Uiteindelijk komt hij tot de conclusie dat ieder volk zo zijn eigen staatsvorm heeft, afhankelijk van de omstandigheden (het klimaat, de grond, gewoonten, religie etcetera).
Er zit een zeker cultuurrelativisme in zijn teksten. Wat voor de één goed is, hoeft dat voor de ander niet te zijn. Overigens is zijn aanpak niet ‘wetenschappelijk’ naar huidige maatstaven, maar vaak erg speculatief.
Bron Wikipedia
Boeken van Montesquieu
Bestel Montesquieu boeken bij bol.com:
Zoek binnen de citaten van Montesquieu naar deze woorden:
Citaten 1 t/m 25 van 52.
-
Vrijheid is het recht om alles te doen wat de wet toestaat.
Origineel:La liberté est le droit de faire tout ce que les lois permettent.
De L'esprit des Lois (1748)― Montesquieu -
Als de wetgevende macht verenigd is met de uitvoerende macht in een persoon of in een bestuurlijk lichaam, dan is er geen vrijheid, omdat men moet vrezen dat dezelfde monarch of senaat die tirannieke wetten uitvaardigt ze ook tiranniek zal uitvoeren.
Origineel:Lorsque, dans la même personne ou dans le même corps de magistrature, la puissance législative est réunie à la puissance exécutrice, il n’y a point de liberté ; parce qu’on peut craindre que le même monarque ou le même sénat ne fasse des lois tyranniques, pour les exécuter tyranniquement.
De l'esprit des Lois (1748)― Montesquieu -
Men moet veel gestudeerd hebben om weinig te weten.
Origineel:Il faut avoir beaucoup étudié pour savoir peu.
― Montesquieu -
Ik houd van de boeren; ze weten niet genoeg om verkeerd te redeneren.
Origineel:J'aime les paysans; ils ne sont pas assez savants pour raisonner de travers.
― Montesquieu -
Wanneer de dood de mensen gelijk heeft gemaakt, moest de begrafenis er geen verschil in brengen.
Origineel:Lorsque la mort a égalisé les fortunes, une pompe funèbre ne devrait pas les différencier.
toegeschreven― Montesquieu -
Met moet een onderwerp niet zozeer uitputten, dan men niets aan de lezer overlaat. Het gaat er niet om, te doen lezen, maar te doen denken.
Origineel:Mais il ne faut pas toujours épuiser un sujet, qu'on ne laisse rien à faire au lecteur. Il ne s'agit pas de faire lire, mais de faire penser.
De L'esprit des Lois (1748)― Montesquieu -
De nutteloze wetten verzwakken de noodzakelijke.
Origineel:Les lois inutiles affaiblissent les lois nécessaires.
De L'esprit des Lois (1748) XXIV― Montesquieu -
Een staat door wapengeweld gesticht, moet zich door wapengeweld handhaven.
Origineel:Un empire fondé par les armes a besoin de se soutenir par les armes.
― Montesquieu -
Extreme gehoorzaamheid veronderstelt onwetendheid bij degene die gehoorzaamt.
Origineel:L'extrême obéissance suppose de l'ignorance dans celui qui obéit.
― Montesquieu -
De ervaring heeft geleerd dat de hoofden der grootste mannen krimpen wanneer zij bij elkaar komen en dat waar de meeste wijzen zijn, er de minste wijsheid is.
Origineel:L'expérience a toujours fait connoître que les têtes des plus grands hommes se rétrecissent lorsqu'elles sont assemblées, & que là où il y a le plus de sages, il y ait aussi moins de sagesse.
Lettres persanes #106― Montesquieu -
Een onrechtvaardigheid jegens een enkeling begaan is een bedreiging voor allen.
Origineel:Une injustice faite à un seul est une menace faite à tous.
toegeschreven― Montesquieu -
De moraal zorgt altijd voor betere burgers dan de wetten.
Origineel:Les moeurs font toujours de meilleurs citoyens que les lois.
Lettres Persanes (1721) #79― Montesquieu -
Om in de wereld te slagen moet men gek schijnen en wijs zijn.
Origineel:J'ai toujours vu que, pour réussir dans le monde, il fallait avoir l'air fou, et être sage.
― Montesquieu -
Er is niets zo machtig als een republiek waar de wetten niet uit angst maar uit overtuiging worden nageleefd, zoals het in Rome en Sparta gebeurde.
Origineel:Il n'y a rien de si puissant qu'une république où l'on observe les lois non par crainte mais par passion comme le fit Rome et Lacédémone.
Considérations sur les causes de la grandeur des Romains et de leur décadence (1734).
Voor de volledige tekst zie: ugo.bratelli.free.fr― Montesquieu -
Onwetendheid is de moeder van de traditie.
Origineel:L'ignorance est la mère des traditions.
― Montesquieu -
Iets is niet juist omdat het de wet is; maar het moet de wet zijn, omdat het juist is.
Origineel:Une chose n’est pas juste parce qu’elle est loi; mais elle doit être loi parce qu’elle est juste.
― Montesquieu -
In geen koninkrijk hebben zoveel oorlogen gewoed als in dat van Christus.
Origineel:Il n'y a jamais eu de royaume où il y ait eu tant de guerres civiles que dans celui du Christ.
Lettres Persanes (1721) #29― Montesquieu -
Men moet niet door middel van wetten doen, wat men door middel van zeden kan doen.
Origineel:Il ne faut point faire par les lois ce qu'on peut faire par les moeurs.
― Montesquieu -
We prijzen mensen in verhouding tot de waardering die ze voor ons hebben.
Origineel:Nous louons les gens à proportion de l'estime qu'ils ont pour nous.
Cahiers I, p. 502― Montesquieu -
Bij het regeren komt het vooral hierop aan, te weten hoeveel macht, groot of klein, wij in alle omstandigheden moeten gebruiken.
Origineel:Le sublime de l'administration est de bien connaître quelle est la partie du pouvoir, grande ou petite, que l'on doit employer dans les diverses circonstances.
De L'esprit des Lois (1748) XII, 27― Montesquieu -
De meeste mensen zijn meer in staat tot grote dan tot goede daden.
Origineel:La plupart des hommes sont plus capables de grandes actions que de bonnes.
― Montesquieu -
Een religie die andere kan tolereren is nauwelijks bezig met haar verspreiding.
Origineel:Une religion qui peut tolérer les autres ne songe guère à sa propagation.
De L'esprit des Lois XXV, 11― Montesquieu -
Het gaat er niet om dat wordt aangezet tot lezen, maar tot denken.
Origineel:Il ne s'agit pas de faire lire, mais de faire penser.
De L'esprit des Lois (1748) XI, VI― Montesquieu -
Het heeft niet veel zin om te laten zien wat je weet; maar het duurt lang om te leren wat je niet weet.
Origineel:Il ne faut pas beaucoup d'esprit pour montrer ce qu'on sait; mais il en faut infiniment pour enseigner ce qu'on ignore.
Lettres Persanes #58― Montesquieu -
Het succes hangt er meestal van af, of men weet hoe veel tijd het vereist om te slagen.
Origineel:Le succès de la plupart des choses dépend de savoir combien il faut de temps pour réussir.
― Montesquieu
Trefwoorden in deze citaten:
Vergelijkbare auteurs
-
Vauvenargues
Frans filosoof 158 -
Alain
Frans filosoof en essayist (ps. van 59 -
Denis Diderot
Frans filosoof 38 -
René Descartes
Frans filosoof, wetenschapper 33 -
Henri-Louis Bergson
Frans filosoof en Nobelprijswinnaar Literatuur (1927) 18 -
Claude Adrien Helvetius
Frans filosoof 14 -
Nicolas de Condorcet
Frans filosoof en wiskundige 12 -
Nicolas Malebranche
Frans filosoof 11




















Vauvenargues
Alain
Denis Diderot
René Descartes
Henri-Louis Bergson
Claude Adrien Helvetius
Nicolas de Condorcet
Nicolas Malebranche